تجریش ، خیابان دکتر باهنر ، خیابان شهید مصطفی مقدسی
کوی شهید نواب کاشانی ، شماره ۱۲
ایمیل :
info@osool.ac.ir
021-22716603,22711599
021-22739496



درباره ما



آیت الله سید مرتضی عسکری، محقق خستگی ناپذیر و متکلم برجسته جهان اسلام، در تاریخ دوشنبه هجدهم جمادی الثانی سال ۱۳۳۲هـ.ق مطابق با بهار۱۲۹۳ هـ.ش و۱۹۱۴م، در خانواده ای معروف به علم وتدین چشم به جهان گشود. علت ملقب گشتن علامه به (عسکری ) تولد ایشان است در شهری که مرقد امام علی الهادی (ع) وفرزندش امام الحسن العسکری (ع) است.

علامه عسکری در شش ماهگی گرد یتیمی بر چهره اش نشست. پدرش آیت الله سید محمد فرزند سید اسماعیل حسینی معروف به شیخ الاسلام، انسانی وارسته وپرهیزکار واز مجتهدین بنام زمان خود بود. وآنسان که خود علامه بنقل از پدرش می فرماید پدرشان از وفات خود به نزدیکان خویش خبر داده بود. پس از درگذشت پدر، جد مادری علامه عسکری “خاتمه المحدّثین” آیت الله میرزا محمد شریف عسکری (ره)، سرپرستی “یتیم” را به عهده گرفت.


زندگینامه حضرت آیت الله علامه عسکری (ره)

در اینجا ذکر این نکته ضروریست که مردم ساوه در سالهای آغازین حیات علامه عسکری (ره) اکثراٌ از مکتب اهل سنت پیروی می کردند که با همت وتلاشهای خستکی ناپذیر پدران واجداد علامه، که به فرمان سلاطین دولت صفویه به عنوان شیخ الاسلام آن شهر انتخاب شده بودند، کم کم به پیروی از مذهب اهل بیت (علیهم السلام) مشرف شدند.

علامه سید مرتضی عسکری (ره) در کودکی دچار بیماری سختی شد که پس از بردن ایشان به کاظمین (علیهما السلام) وتوسل مادرشان به حضرت موسی بن جعفر (ع) وامام جواد (ع)، شفا یافتند… ایشان به قدری علاقمند به کتابخوانی وحصیل علم بودند که از همان دوران کودکی بسیاری از کتب سیره و تاریخ اسلام را در کتابخانه جد مادری خود در سامراء “ایت الله میرزا محمد شریف عسکری تهرانی” مطالعه نموده وبنا به فرموده خود علامه عسکری، ایشان در سن ده سالگی تحصیل علوم اسلامی – در حوزه علمیه سامراء- را اغاز نموده وبسیاری از کتب رسمی حوزه از جمله مغنی اللبیب، معالم، شرح لمعه و… را در همانجا خواندند ودر کنار تحصیل، به امر تدریس هم می پرداختند.

از آنجا که زندگی علامه فقید سید مرتضی عسکری در کشور عراق از درآمد املاک پدری در ساوه تأمین می شد، ونیز به علت ممانعت رژیم رضا خان پهلوی در رسیدن این درآمدها به عراق، در سن هجده سالگی (سال ۱۳۱۰هـ.ش) در زمان حاج شیخ عبدالکریم حائری، مؤسس حوزه علمیه (فیضیه) قم، راهی این شهر مقدس شده وابتدا به مدرسه رضویه، وپس از ان به فیضیه رفته وبا آیت الله صافی گلپایگانی هم حجره شدند ودروس سطح عالی حوزه را در محضر اساتیدی همچون آیت الله مرعشی نجفی، آیت الله شریعتمداری ساوجی، وآیت الله شیخ علی اصغر کرمانی آموختند.

لازم به ذکر است که از جمله افتخارات زندگی علامه عسکری در این دوره، تحصیل درس کلام در محضر امام خمینی (ره) بود. ایشان همچنین اخلاق را در محضر “شیخ مهدی پایین شهری” و تفسیر را نزد “میرزا خلیل کمره ای” (ره) تتلمذ کردند.

و از سویی با توجه به انکه در آن دوران درس تفسیر قرآن جزو دروس اصلی حوزه به شمار نمی رفت، علامه عسکری (ره) با توجه به آینده نگری که در نیل به جامعه مطلوب اسلامی از طریق اصلاح روش تعلیم وتربیت در حوزه داشتند، به کمک عده ای از هم فکران خویش محلی را در حوزه- که محل رفت و آمد بود- به برپایی کلاس تفسیر اختصاص دادند. ایشان در مورد انگیزه خود از انجام این عمل می فرماید : من دیدم که رژیم پهلوی سعی دارد فرهنگ غرب را در ایران پیاده کند، در عراق هم غرب زدگی به طور جدی شروع شده بود… در چنین شرایطی حوزه های علمیه، به تعبیر امروز من «تک بعدی» یا «تک علمی» شده بودند… احساس وظیفه می کردم که باید کاری انجام شود وحرکتی صورت بگیرد. تصورم این بود که اگر علمای گذشته شیعه در میان ما بودند، قطعاً دروس تفسیر، عقاید، تاریخ، حدیث غیر فقهی، علوم عقلی واستدلالی، درس زبان خارجی و…را تدریس می کردند… لذا تصمیم گرفتم در حوزه علمیه قم، در معرض دید طلبه ها، درس تفسیر بگذارم…

علامه عسکری پس از این دوره مجددا به شهر سامراء رفته ودر محضر اساتیدی همچون آیت الله میرزا حبیب الله اشتهاردی، که میراث دار مکتب سامراء واز شاگردان با واسطه آیت الله شیخ هادی تهرانی بود، به ادامه تحصیل دروس سطح عالی حوزه پرداخته ودرس فقه استدلالی را نزد ایشان خواندند.

ده سال بعد – در سال ( ۱۳۶۳ هـ ) – جهت تأسیس مدرسه برای تدریس عقائد وافکار اسلامی بروفق خط سیر فکری اهل البیت (علیهم السلام) از سامراء به بغداد مهاجرت نمودند وبا دکتر احمد امین صاحب کتاب “التکامل فی الاسلام” واساتید وشخصیت های دیگر اقدام به تاسیس مدارس دینی کردند که در بخشهای بعدی اشاره ای به خواهد شد.

سپس به گمان مساعد شدن شرایط حوزه علمیه قم، در زمان مرجعیت آیت الله بروجردی، علامه عسکری (ره) به قم بازگشتند وطرح ایجاد یک مدرسه دینی “با سبک خاص” را خدمت ایشان (آیت الله بروجردی) بیان کردند که مورد موافقت قرار گرفت؛ ولی به دلیل مواجه شدن مقدمات کار با جریان ملی شدن صنعت نفت، ایشان باردیگر به سامراء بازگشته ودر آنجا در کنار تحصیل فقه استدلالی، تصمیم به تألیف کتابی در زمینه بررسی تاریخ تفکر اسلامی گرفتند. در این مسیر علامه عسکری (ره) با مشکلاتی از جمله مقبولیت احادیثی که به لحاظ علمی جایگاه محکمی نداشت، مواجه شده که در نهایت با استناد به دلایل قاطع موفق به کشف جعلیات «سیف بن عمر تمیمی» وغیر او شدند که در نتیجه این امر منجر به ویرانی بنیان “احادیث مقبول” نزد مردم گردید.

درخصوص این جاعل حدیث (سیف بن عمر تمیمی) ذکر این نکته ضروریست که وی-برطبق تحقیقات علامه عسکری (ره) – علاوه بر عبدالله بن سبا، بیش از صد وپنجاه صحابی دیگر را جعل واحادیثی به آنها نسبت داده است که به تدریج در منابع عقیدتی مذاهب اسلامی رواج وشهرت یافته اند.

لذا علامه عسکری (ره) با مبنا قرار دادن سه دلیل به اهتمام جدی در نگارش سیره پرداختند؛ این ادله عبارتنداز : اتکای فقها به حدیث قولی نه سنت عملی و فعلی، عدم صحت سیره ای که در کتب درسی آمده، ومشکلات موجود بین مذهب تشیع واهل سنت. علامه عسکری با چنین نگرشی وبا هدف پرده برداشتن از واقعیتها ونمایان ساختن حقیقت تحریف گران وجاعلان حدیث در تاریخ اسلام ونیز نشان دادن حقیقت مکتب اهل بیت (ع)، علامه عسکری (ره) به فکر نگارش سیره صحیح افتادند؛ نتیجه ای تلاشهای مذکور ایشان کتب ارزشمندی از قبیل : عبدالله بن سبا، صدو پنجاه صحابی ساختگی، احادیث عایشه و … بوده است.

این عالم برجسته جهان اسلام همچنین پس از ارائه چهره واقعی احادیث “مکتب خلفا” (اهل تسنن) وکشف اتهامات منتسب به مکتب اهل بیت (ع) مبنی بر “نشأت گرفتن عقاید ان از احادیث شخصیت افسانه ای عبدالله بن سبا” که حدود هزار سال تاریخ اسلام را به خود مشغول کرده بود، ونیز با در نظر گرفتن این مطلب که پیروان مکتب خلفا منکر مقامات معنوی، علمی ومعرفتی اهل بیت (ع) نیستند، شروع به تدوین کتاب نقش ائمه (ع) در احیای دین به منظور اثبات یکی بودن سنت برگرفته از مکتب اهل بیت (ع) با سنت نبوی (ص) نمودند.

به جرأت می توان گفت که این عمل یکی از ماندگارترین اثار علامه فقید ایت الله سید مرتضی عسکری است. در واقع ایشان مکتب فکری جدیدی را در اسلام پدید آورد که تا آن موقع بی سابقه بود، امتیاز علامه در این زمینه، اولاً به این است که این افکار، افکاری بسیار اساسی در شیعه به شمار می رود، ثانیاً علامه در این زمینه، بیش از آنچه به نظرات گذشتگان استناد کرده باشد، برپای خویش ایستاده است. به این معنا که در تحقیقات ایشان نه طبری، نه ابن هشام، نه ابن کثیر و… نه هر مطلب مشهور ومورد اعتماد عالمان مکتب اهل بیت (ع)، را نسنجیده مورد قبول قرار نمی داد. از این رو علامه عسکری در امر بررسی حدیث، ابتدا اسناد وروایات تاریخ را مورد پژوهش و ارزیابی قرار داده است. که در صورت لزوم تک تک راویان نیز مورد مداقه قرار گرفته ودر نهایت متن حدیث با عرضه به سایر روایات در یک بررسی تطبیقی ارزیابی می کرد.

بیان وابداع مسأله «وحی بیانی و وحی قرآنی» که مشکل گشای بسیاری از شبهات مطرح پیرامون تحریف قرآن، نشر وطرح عقاید اسلام از قرآن کریم که نتیجه آن به تقریب مذاهب می انجامد، از دیگر اندیشه های علامه عسکری (ره) بود.

قابل ذکر است که طرح ها و اندیشه های دیگری نیز در روش علامه فقید ایت الله سید مرتضی عسکری سراغ داریم که برخی از آن ها همچنان در قالب طرح باقی مانده اند زیرا پرداختن به آنها نیازمند همکاری تمامی اندیشمندان وپژوهشگران جهان اسلام وبه ویژه پیروان مکتب اهل بیت عصمت وطهارت (ع) بود.

قیام برای تهذیب مجموعه احادیث اعتقادی- اخلاقی، اصلاح نظام آموزشی حوزه که طبق گفته خود علامه عسکری “قریب به شصت سال” در این اندیشه بودند، تخصصی کردن دروس حوزوی که با الگو قراردادن حوزه امام صادق (ع)، اصلاح وتدوین کتب درسی حوزه، توجه وجدیت بیشتر در اصول عقاید به منظور مقابله با استعمار و وهابیت، توجه به آداب واخلاق اسلامی در حوزه ها و رسمیت بخشیدن به درس تفسیر است که در آن زمان در حوزه مورد بی مهری قرار گرفته بود، نمونه ای از این افکار علامه عسکری (ره) است.

وبا توجه به اینکه اولویت علامه در مباحث علمی، بررسی حدیث و سیره بود، لذا در مجموع می توان گفت روش ایشان در بررسی وتحقیق احادیث وسیره پیامبر مکرم اسلام (ص) واهل بیت (ع)، ویژگی های منحصر به فردی داشته است که به شرح ذیل قابل ذکرند :-

– دوری از تعصب و یک جانبه اندیشی از مهم ترین ویژگی های تحقیقی علامه عسکری است، به گونه ای که هیچکدام از نوشته ها و آثار ایشان دچار تعصب نبوده واز اعتدال علمی و منطقی خارج نشده است؛ مرحوم علامه ضمن انتقاد از شخصیت ها، نقاط قوت آن ها را نیز برشمرده اند.

-ویژگی دیگر رجوع به منابع اصیل و دسته اول است. این ویژگی در تمامی آثار عسکری آشکار است. این عمل ایشان موجب شده که دانشمندان بسیاری نسبت به حقایقی که علامه عسکری مطرح نموده اند، سر تسلیم فرود آوردند. البته ایشان سعی در مراجعه به کتبی را داشتند که مورد قبول کامل عموم مسلمانان باشد.

– کثرت و فراوانی منابع مورد استفاده از دیگر ویژگی های روشی علامه عسکری در تالیفاتشان است. زیرا این عمل پذیرش ادعای مطرح شده را یقینی تر می نماید. اما این مطلب بدین معنا نیست که ایشان بر متون قدیمی به عنوان مدرک صد در صد معتمد تکیه نماید، بلکه همانطور که قبلاً بیان شد، هیچ سخنی را نسنجیده قبول نمی کند.

– از دیگر ویژهای روشی علامه، کالبد شکافی احادیث با بررسی دقیق سند و متن، استناد به ادله خصم در اثبات نظریات خود به منظور تأثیر گذاری بیشتر بر خوانندگانی که به دنبال کشف حقیقت هستند، تفسیر کلمات و اصطلاحات در جهت حل بسیاری از اشکال ها و کژفهمی ها، طرح موضوعات جدید و قابل بررسی که سابقه قبلی نداشته و بر اساس مبانی علمی استوار هستند، مقدمه چینی در ابتدای بحث و خلاصه نویسی در انتها به منظور انسجام مطالب و کمک به نتیجه گیری بهتر، می باشد.

با نگاهی به زندگی ارزشمند علامه عسکری (ره) مشاهده می شود که ایشان نه تنها در زمینه علمی شخصیتی برجسته وکارآمد بوده اند، بلکه در زمینه فعالیت های فرهنگی، اجتماعی وسیاسی نیز جایگاه ویژه ومنحصر به فردی داشته اند.

۲. افتتاح درمانگاه و بیمارستان به نام “مستوصف الرعایه الاسلامیه” در دوبخش :

۲ – ۱ ویژه مستمندان ومساکین در شهر بغداد محله الکراده الشرقیه .

۲ – ۲ برای طلاب حوزه علمیه و زائرین حرمین جوادین در منطقه کاظمین (علیهما السلام).

شایان ذکر است که علامه فقید طرح تاسیس بیمارستان بزرگی را در شهر بغداد به نام «بیمارستان امام حسین(ع)» را داشتند که با خروج ایشان از عراق، طرح مذکور متوقف شد.

۳. تأسیس دانشکده اصول الدین در بغداد

یکی از ارزشمندترین خدماتی که علامه سید مرتضی عسکری به جامعه علمی تقدیم نمودند، تأسیس دانشکده اصول الدین بود. در واقع علامه با این هدف که بجای اعزام مبلغ به کشورهای اسلامی، مبلغینی را از آن کشورها به عراق آورده و تربیت نمایند، اولین شعبه این دانشکده را در سال ۱۳۸۴هـ .ق در پایتخت عراق تأسیس نمودند. که در مرحله اول به دو رشته اکتفا شد.

گفتنی است علامه عسکری برای أخذ مجوز دانشکده تلاش بسیاری نمودند. از فارغ التحصیلان این دانشکده می توان به بسیاری از شخصیتهای سیاسی برجسته عراقی که امروزه بر مسند مسئولیت در این کشور قرار دارند اشاره نمود که شاخصترین چهره انان می توان به آقای نوری مالکی معاون اول رئیس جمهوری ونخست وزیر سابق عراق، دکتر خضیر الخزاعی معاون اول رئیس جمهور سابق این کشور وغیره می باشند.

۴. نمایندگی آیت الله سید محسن حکیم در شهر بغداد (ره)

از آنجا که بغداد در خط مقدم دفاع از کیان شیعه ومکتب اهل بیت عصمت وطهارت (علیهم السلام) در جهان عرب قرار داشت، همچنین مرکز اصلی فعالیتهای فرهنگی وتبشیری غربی ها در عراق بود که نتیجه این فعالیتها به ظهور فرهنگهای منحرف، قومیت گرایی ملی گرایی، سوسیالیسم، کمونیسم وبه اصطلاح روشنفکری در این کشور منجر شد، از طرفی مراکز مهم انتشاراتی ودانشگاهی عراق هم در بغداد قرار داشت… لذا آیت الله حکیم که در آنزمان رهبری دینی – سیاسی تشیع را برعهده داشت به علامه عسکری (ره) مأموریت مهاجرت به پایتخت را دادند وایشان هم پذیرفتند. البته با توجه به وقوع چندین کودتای نظامی ونتیجتاً حاکمیت حزب بعث بر عراق، شرایط بر علامه سخت شد تا اینکه سرانجام بخاطر مبارزه با حزب بعث، در سال ۱۳۸۹هـ.ق ایشان به بیروت رفتند. اما به این دلیل که حزب بعث در آنجا هم به دنیال ربودن علامه بودند، ایشان به ایران آمدند برای کسی که بتواند ایشان را تسلیم حزب بعث بدهد مبلغ هنگفتی قرار دادند .

۵. تأسیس حزب الدعوه الاسلامیه

از دیگر فعالیت های علامه عسکری (ره) در کشور عراق تشکیل حزب اسلامی سیاسی “الدعوه” بود. به این ترتیب که زمانی که حزب گرایی در عراق به اوج خود رسید، علامه فقید (ره) برای مقابله با احزاب غرب زده وغرب گرا، حزبی به نام الدعوه الاسلامیه را، با همکاری آیت الله سید محمد باقر صدر وآیت الله “سید مهدی حکیم” تشکیل دادند. که مهمترین وظیفه ان مبارزه با رژیم مستبد بعث وتلاش جهت برقراری حکومت اسلامی در این کشور بود.

لازم به ذکر است که این حزب هم اکنون جزو احزاب فعال وحاضر در صحنه سیاسی عراق می باشد وبسیاری از مسئولین این کشور ازجمله معاون اول رئیس جمهوری عراق اقای نوری المالکی وغیره منتسب به این حزب (الدعوه) هستند.

۶. تشکیل گروه «ابناء ثوره العشرین»

زمانی که زیر ساخت حرم امام حسین (ع) وحضرت ابوالفضل (ع) را آب گرفت، از آنجا که اداره اوقاف وقت تحت مدیریت اهل سنت بود، علامه فقید ایت الله سید مرتضی عسکری با همکاری عده ای، به منظور حل این مشکل، مؤسسه ای به نام «جمعیه العتبات المقدسه» را تشکیل داد وپس از آن جهت انجام امور مقدماتی خدمت آیت الله حکیم رفته وبه دنبال ترغیب ایشان جهت اقدام به یک حرکت سیاسی برای دست یابی به حکومت اسلامی، گروهی را به نام «ابناء ثوره العشرین» تشکیل داد.

ضمنا تشکیل گروهی بنام «جماعه علماء بغداد و الکاظمیه» از دیگر فعالیت های اجتماعی ارزشمند حضرت علامه (ره) در عراق می باشد که اعضای ان شخصیت هایی مبرزی همچون آیت الله سید اسماعیل صدر، آیت الله سید مهدی حکیم، آیت الله سید هادی حکیم وآیت الله شیخ علی الصغیر بود.

۷. استبقال از امام خمینی (ره) در فرودگاه بغداد وهمچنین تخصیص منزلی برای ایشان در کاظمین جهت انجام ملاقاتها ودیدار با شخصیاتهای مختلف.

علامه عسکری (ره) علاوه بر آن در استان نجف اشرف نیز منزلی برای امام راحل (قدس الله نفسه الزکیه) تخصیص دادند وتا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران همواره با ایشان در ارتباط بودند.

در همین جا ذکر این نکته ضروریست که با توجه به اینکه علامه سید مرتضی عسکری (ره) در زمان تبعید امام خمینی (ره) به کشور عراق، در رأس عالمان ومبارزان سیاسی علیه رژیم بعث بودند وارتباط با امام (رحمه الله علیه)، ممکن بود برای ایشان ایجاد مشکل کند، لذا به صورت مخفیانه ودر شبانگاه چند بار ایشان را در نجف ملاقات کردند؛ در این ملاقات ها علامه عسکری (ره)، علاوه بر کسب تکلیف از امام خمینی (ره) در مسائل سیاسی روز، وضعیت موجود ومشکلات انزمان برخی از شهرهای ایران را به عرض ایشان می رساندند.

ضمنا علامه عسکری (ره) طی سفری که در دوران تبعید واقامت امام خمینی (ره) در عراق، به حج تمتع مشرف شدند یکی از کسانی که منشورات امام راحل را در مکه بخش می کردند وبهمین دلیل توسط حکومت عربستان وقت زندانی شده بود را با زحمات زیادی ازاد کردند.

الف ) تاسیس یک موسسه خیریه بنام “جمعیه الصندوق الخیری” که بخشهای مختلفی به شرح ذیل از ان نشات گرفته است :-

۱. تأسیس مدارس اسلامی در بغداد و شهرستانهای مختلف عراق *

۱ – ۱ مدارس “الامام الجواد” (ع) در منطقه الکراده الشرقیه بغداد

۱ – ۲ مدارس “البغداد الجدیده” در پایتخت عراق بغداد

۱ – ۳ مدارس “الامام الکاظم” (ع) در منطقه کاظمین

۱ – ۴ تاسیس مهد کودک “روضه الزهراء” (ع)، ونیز مدرسه دخترانه الزهراء (ع) در منطقه کاظمین با نظارت شهید علویه بنت الهدی خواهر ایت الله شهید محمد باقر صدر (ره)

۱ – ۵ مدارس “الامام الصادق” (ع) در شهر بصره تحت اشراف علماء البصره و اداره السید محمد عبد الحکیم

۱ – ۶ دبیرستان “الامام الباقر” (ع) در شهر حله عراق

۱ – ۷ دبیرستان “الامام الحسن” (ع) در شهر دیوانیه عراق، که نایب رئیس سابق مجلس اعلای شیعیان لبنان مرحوم ایت الله شیخ محمد مهدی شمس الدین نقش مهمی در تاسیس ان داشته است وتحت اشراف موسسه خیریه “الصندوق الخیری الاسلامی” قرار داشت.

۱ – ۸ مرکز اموزشی دخترانه “النعمانیه” در شهر الکوت عراق. این مرکز نیز تحث اشراف موسسه خیریه اسلامی فعالیت می کرد.

با این لحاظ به جرأت می توان گفت که علامه عسکری (ره) اولین متفکر اسلامی بود که با درک حقیقت پنهان روش تعلیم وتربیت مدارس کشورهای اسلامی که توسط کارگزاران اروپایی وگماشتگان انان باهدف متزلزل ساختن عقاید نونهالان وجوانان مسلمان طراحی شده بود پی برده ودر جهت اصلاح وضع موجود برامد. وطبق فرموده خود علامه رحمه الله علیه در مدارس کلاسیک انزمان به عنوان مثال بجای معرفی شعراء، ادیبان ونویسندگان عرب ومسلمان، شاعران ونویسندگان انگلیسی را معرفی می کردند، لذا علامه با تشکیل مدارس وموسسات اموزشی اسلامی، قصد مبارزه با مدارس مذکور در سر داشت.

۲. افتتاح درمانگاه و بیمارستان به نام “مستوصف الرعایه الاسلامیه” در دوبخش :

۲ – ۱ ویژه مستمندان ومساکین در شهر بغداد محله الکراده الشرقیه .

۲ – ۲ برای طلاب حوزه علمیه و زائرین حرمین جوادین در منطقه کاظمین (علیهما السلام).

شایان ذکر است که علامه فقید طرح تاسیس بیمارستان بزرگی را در شهر بغداد به نام «بیمارستان امام حسین(ع)» را داشتند که با خروج ایشان از عراق، طرح مذکور متوقف شد.

۳. تأسیس دانشکده اصول الدین در بغداد

یکی از ارزشمندترین خدماتی که علامه سید مرتضی عسکری به جامعه علمی تقدیم نمودند، تأسیس دانشکده اصول الدین بود. در واقع علامه با این هدف که بجای اعزام مبلغ به کشورهای اسلامی، مبلغینی را از آن کشورها به عراق آورده و تربیت نمایند، اولین شعبه این دانشکده را در سال ۱۳۸۴هـ .ق در پایتخت عراق تأسیس نمودند. که در مرحله اول به دو رشته اکتفا شد.

گفتنی است علامه عسکری برای أخذ مجوز دانشکده تلاش بسیاری نمودند. از فارغ التحصیلان این دانشکده می توان به بسیاری از شخصیتهای سیاسی برجسته عراقی که امروزه بر مسند مسئولیت در این کشور قرار دارند اشاره نمود که شاخصترین چهره انان می توان به آقای نوری مالکی معاون اول رئیس جمهوری ونخست وزیر سابق عراق، دکتر خضیر الخزاعی معاون اول رئیس جمهور سابق این کشور وغیره می باشند.

۴. نمایندگی آیت الله سید محسن حکیم در شهر بغداد (ره)

از آنجا که بغداد در خط مقدم دفاع از کیان شیعه ومکتب اهل بیت عصمت وطهارت (علیهم السلام) در جهان عرب قرار داشت، همچنین مرکز اصلی فعالیتهای فرهنگی وتبشیری غربی ها در عراق بود که نتیجه این فعالیتها به ظهور فرهنگهای منحرف، قومیت گرایی ملی گرایی، سوسیالیسم، کمونیسم وبه اصطلاح روشنفکری در این کشور منجر شد، از طرفی مراکز مهم انتشاراتی ودانشگاهی عراق هم در بغداد قرار داشت… لذا آیت الله حکیم که در آنزمان رهبری دینی – سیاسی تشیع را برعهده داشت به علامه عسکری (ره) مأموریت مهاجرت به پایتخت را دادند وایشان هم پذیرفتند. البته با توجه به وقوع چندین کودتای نظامی ونتیجتاً حاکمیت حزب بعث بر عراق، شرایط بر علامه سخت شد تا اینکه سرانجام بخاطر مبارزه با حزب بعث، در سال ۱۳۸۹هـ.ق ایشان به بیروت رفتند. اما به این دلیل که حزب بعث در آنجا هم به دنیال ربودن علامه بودند، ایشان به ایران آمدند برای کسی که بتواند ایشان را تسلیم حزب بعث بدهد مبلغ هنگفتی قرار دادند .

۵. تأسیس حزب الدعوه الاسلامیه

از دیگر فعالیت های علامه عسکری (ره) در کشور عراق تشکیل حزب اسلامی سیاسی “الدعوه” بود. به این ترتیب که زمانی که حزب گرایی در عراق به اوج خود رسید، علامه فقید (ره) برای مقابله با احزاب غرب زده وغرب گرا، حزبی به نام الدعوه الاسلامیه را، با همکاری آیت الله سید محمد باقر صدر وآیت الله “سید مهدی حکیم” تشکیل دادند. که مهمترین وظیفه ان مبارزه با رژیم مستبد بعث وتلاش جهت برقراری حکومت اسلامی در این کشور بود.

لازم به ذکر است که این حزب هم اکنون جزو احزاب فعال وحاضر در صحنه سیاسی عراق می باشد وبسیاری از مسئولین این کشور ازجمله معاون اول رئیس جمهوری عراق اقای نوری المالکی وغیره منتسب به این حزب (الدعوه) هستند.

۶. تشکیل گروه «ابناء ثوره العشرین»

زمانی که زیر ساخت حرم امام حسین (ع) وحضرت ابوالفضل (ع) را آب گرفت، از آنجا که اداره اوقاف وقت تحت مدیریت اهل سنت بود، علامه فقید ایت الله سید مرتضی عسکری با همکاری عده ای، به منظور حل این مشکل، مؤسسه ای به نام «جمعیه العتبات المقدسه» را تشکیل داد وپس از آن جهت انجام امور مقدماتی خدمت آیت الله حکیم رفته وبه دنبال ترغیب ایشان جهت اقدام به یک حرکت سیاسی برای دست یابی به حکومت اسلامی، گروهی را به نام «ابناء ثوره العشرین» تشکیل داد.

ضمنا تشکیل گروهی بنام «جماعه علماء بغداد و الکاظمیه» از دیگر فعالیت های اجتماعی ارزشمند حضرت علامه (ره) در عراق می باشد که اعضای ان شخصیت هایی مبرزی همچون آیت الله سید اسماعیل صدر، آیت الله سید مهدی حکیم، آیت الله سید هادی حکیم وآیت الله شیخ علی الصغیر بود.

۷. استبقال از امام خمینی (ره) در فرودگاه بغداد وهمچنین تخصیص منزلی برای ایشان در کاظمین جهت انجام ملاقاتها ودیدار با شخصیاتهای مختلف.

علامه عسکری (ره) علاوه بر آن در استان نجف اشرف نیز منزلی برای امام راحل (قدس الله نفسه الزکیه) تخصیص دادند وتا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران همواره با ایشان در ارتباط بودند.

در همین جا ذکر این نکته ضروریست که با توجه به اینکه علامه سید مرتضی عسکری (ره) در زمان تبعید امام خمینی (ره) به کشور عراق، در رأس عالمان ومبارزان سیاسی علیه رژیم بعث بودند وارتباط با امام (رحمه الله علیه)، ممکن بود برای ایشان ایجاد مشکل کند، لذا به صورت مخفیانه ودر شبانگاه چند بار ایشان را در نجف ملاقات کردند؛ در این ملاقات ها علامه عسکری (ره)، علاوه بر کسب تکلیف از امام خمینی (ره) در مسائل سیاسی روز، وضعیت موجود ومشکلات انزمان برخی از شهرهای ایران را به عرض ایشان می رساندند.

ضمنا علامه عسکری (ره) طی سفری که در دوران تبعید واقامت امام خمینی (ره) در عراق، به حج تمتع مشرف شدند یکی از کسانی که منشورات امام راحل را در مکه بخش می کردند وبهمین دلیل توسط حکومت عربستان وقت زندانی شده بود را با زحمات زیادی ازاد کردند.

الف ) تاسیس یک موسسه خیریه بنام “جمعیه الصندوق الخیری” که بخشهای مختلفی به شرح ذیل از ان نشات گرفته است :-

۱. تأسیس مدارس اسلامی در بغداد و شهرستانهای مختلف عراق *

۱ – ۱ مدارس “الامام الجواد” (ع) در منطقه الکراده الشرقیه بغداد

۱ – ۲ مدارس “البغداد الجدیده” در پایتخت عراق بغداد

۱ – ۳ مدارس “الامام الکاظم” (ع) در منطقه کاظمین

۱ – ۴ تاسیس مهد کودک “روضه الزهراء” (ع)، ونیز مدرسه دخترانه الزهراء (ع) در منطقه کاظمین با نظارت شهید علویه بنت الهدی خواهر ایت الله شهید محمد باقر صدر (ره)

۱ – ۵ مدارس “الامام الصادق” (ع) در شهر بصره تحت اشراف علماء البصره و اداره السید محمد عبد الحکیم

۱ – ۶ دبیرستان “الامام الباقر” (ع) در شهر حله عراق

۱ – ۷ دبیرستان “الامام الحسن” (ع) در شهر دیوانیه عراق، که نایب رئیس سابق مجلس اعلای شیعیان لبنان مرحوم ایت الله شیخ محمد مهدی شمس الدین نقش مهمی در تاسیس ان داشته است وتحت اشراف موسسه خیریه “الصندوق الخیری الاسلامی” قرار داشت.

۱ – ۸ مرکز اموزشی دخترانه “النعمانیه” در شهر الکوت عراق. این مرکز نیز تحث اشراف موسسه خیریه اسلامی فعالیت می کرد.

با این لحاظ به جرأت می توان گفت که علامه عسکری (ره) اولین متفکر اسلامی بود که با درک حقیقت پنهان روش تعلیم وتربیت مدارس کشورهای اسلامی که توسط کارگزاران اروپایی وگماشتگان انان باهدف متزلزل ساختن عقاید نونهالان وجوانان مسلمان طراحی شده بود پی برده ودر جهت اصلاح وضع موجود برامد. وطبق فرموده خود علامه رحمه الله علیه در مدارس کلاسیک انزمان به عنوان مثال بجای معرفی شعراء، ادیبان ونویسندگان عرب ومسلمان، شاعران ونویسندگان انگلیسی را معرفی می کردند، لذا علامه با تشکیل مدارس وموسسات اموزشی اسلامی، قصد مبارزه با مدارس مذکور در سر داشت.

۲. افتتاح درمانگاه و بیمارستان به نام “مستوصف الرعایه الاسلامیه” در دوبخش :

۲ – ۱ ویژه مستمندان ومساکین در شهر بغداد محله الکراده الشرقیه .

۲ – ۲ برای طلاب حوزه علمیه و زائرین حرمین جوادین در منطقه کاظمین (علیهما السلام).

شایان ذکر است که علامه فقید طرح تاسیس بیمارستان بزرگی را در شهر بغداد به نام «بیمارستان امام حسین(ع)» را داشتند که با خروج ایشان از عراق، طرح مذکور متوقف شد.

۳. تأسیس دانشکده اصول الدین در بغداد

یکی از ارزشمندترین خدماتی که علامه سید مرتضی عسکری به جامعه علمی تقدیم نمودند، تأسیس دانشکده اصول الدین بود. در واقع علامه با این هدف که بجای اعزام مبلغ به کشورهای اسلامی، مبلغینی را از آن کشورها به عراق آورده و تربیت نمایند، اولین شعبه این دانشکده را در سال ۱۳۸۴هـ .ق در پایتخت عراق تأسیس نمودند. که در مرحله اول به دو رشته اکتفا شد.

گفتنی است علامه عسکری برای أخذ مجوز دانشکده تلاش بسیاری نمودند. از فارغ التحصیلان این دانشکده می توان به بسیاری از شخصیتهای سیاسی برجسته عراقی که امروزه بر مسند مسئولیت در این کشور قرار دارند اشاره نمود که شاخصترین چهره انان می توان به آقای نوری مالکی معاون اول رئیس جمهوری ونخست وزیر سابق عراق، دکتر خضیر الخزاعی معاون اول رئیس جمهور سابق این کشور وغیره می باشند.

۴. نمایندگی آیت الله سید محسن حکیم در شهر بغداد (ره)

از آنجا که بغداد در خط مقدم دفاع از کیان شیعه ومکتب اهل بیت عصمت وطهارت (علیهم السلام) در جهان عرب قرار داشت، همچنین مرکز اصلی فعالیتهای فرهنگی وتبشیری غربی ها در عراق بود که نتیجه این فعالیتها به ظهور فرهنگهای منحرف، قومیت گرایی ملی گرایی، سوسیالیسم، کمونیسم وبه اصطلاح روشنفکری در این کشور منجر شد، از طرفی مراکز مهم انتشاراتی ودانشگاهی عراق هم در بغداد قرار داشت… لذا آیت الله حکیم که در آنزمان رهبری دینی – سیاسی تشیع را برعهده داشت به علامه عسکری (ره) مأموریت مهاجرت به پایتخت را دادند وایشان هم پذیرفتند. البته با توجه به وقوع چندین کودتای نظامی ونتیجتاً حاکمیت حزب بعث بر عراق، شرایط بر علامه سخت شد تا اینکه سرانجام بخاطر مبارزه با حزب بعث، در سال ۱۳۸۹هـ.ق ایشان به بیروت رفتند. اما به این دلیل که حزب بعث در آنجا هم به دنیال ربودن علامه بودند، ایشان به ایران آمدند برای کسی که بتواند ایشان را تسلیم حزب بعث بدهد مبلغ هنگفتی قرار دادند .

۵. تأسیس حزب الدعوه الاسلامیه

از دیگر فعالیت های علامه عسکری (ره) در کشور عراق تشکیل حزب اسلامی سیاسی “الدعوه” بود. به این ترتیب که زمانی که حزب گرایی در عراق به اوج خود رسید، علامه فقید (ره) برای مقابله با احزاب غرب زده وغرب گرا، حزبی به نام الدعوه الاسلامیه را، با همکاری آیت الله سید محمد باقر صدر وآیت الله “سید مهدی حکیم” تشکیل دادند. که مهمترین وظیفه ان مبارزه با رژیم مستبد بعث وتلاش جهت برقراری حکومت اسلامی در این کشور بود.

لازم به ذکر است که این حزب هم اکنون جزو احزاب فعال وحاضر در صحنه سیاسی عراق می باشد وبسیاری از مسئولین این کشور ازجمله معاون اول رئیس جمهوری عراق اقای نوری المالکی وغیره منتسب به این حزب (الدعوه) هستند.

۶. تشکیل گروه «ابناء ثوره العشرین»

زمانی که زیر ساخت حرم امام حسین (ع) وحضرت ابوالفضل (ع) را آب گرفت، از آنجا که اداره اوقاف وقت تحت مدیریت اهل سنت بود، علامه فقید ایت الله سید مرتضی عسکری با همکاری عده ای، به منظور حل این مشکل، مؤسسه ای به نام «جمعیه العتبات المقدسه» را تشکیل داد وپس از آن جهت انجام امور مقدماتی خدمت آیت الله حکیم رفته وبه دنبال ترغیب ایشان جهت اقدام به یک حرکت سیاسی برای دست یابی به حکومت اسلامی، گروهی را به نام «ابناء ثوره العشرین» تشکیل داد.

ضمنا تشکیل گروهی بنام «جماعه علماء بغداد و الکاظمیه» از دیگر فعالیت های اجتماعی ارزشمند حضرت علامه (ره) در عراق می باشد که اعضای ان شخصیت هایی مبرزی همچون آیت الله سید اسماعیل صدر، آیت الله سید مهدی حکیم، آیت الله سید هادی حکیم وآیت الله شیخ علی الصغیر بود.

۷. استبقال از امام خمینی (ره) در فرودگاه بغداد وهمچنین تخصیص منزلی برای ایشان در کاظمین جهت انجام ملاقاتها ودیدار با شخصیاتهای مختلف.

علامه عسکری (ره) علاوه بر آن در استان نجف اشرف نیز منزلی برای امام راحل (قدس الله نفسه الزکیه) تخصیص دادند وتا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران همواره با ایشان در ارتباط بودند.

در همین جا ذکر این نکته ضروریست که با توجه به اینکه علامه سید مرتضی عسکری (ره) در زمان تبعید امام خمینی (ره) به کشور عراق، در رأس عالمان ومبارزان سیاسی علیه رژیم بعث بودند وارتباط با امام (رحمه الله علیه)، ممکن بود برای ایشان ایجاد مشکل کند، لذا به صورت مخفیانه ودر شبانگاه چند بار ایشان را در نجف ملاقات کردند؛ در این ملاقات ها علامه عسکری (ره)، علاوه بر کسب تکلیف از امام خمینی (ره) در مسائل سیاسی روز، وضعیت موجود ومشکلات انزمان برخی از شهرهای ایران را به عرض ایشان می رساندند.

ضمنا علامه عسکری (ره) طی سفری که در دوران تبعید واقامت امام خمینی (ره) در عراق، به حج تمتع مشرف شدند یکی از کسانی که منشورات امام راحل را در مکه بخش می کردند وبهمین دلیل توسط حکومت عربستان وقت زندانی شده بود را با زحمات زیادی ازاد کردند.

همچین در پی مبارزات علامه عسکری (ره) با حزب بعث در عراق، حکومت وقت ان کشور ایشان را متهم به جاسوسی برای امریکا کردند وبه این ترتیب حکم اعدام برای علامه عسکری صادرشد؛ در پی این حکم، ایشان از عراق به لبنان هجرت نموده ودر انجا با آیت الله سید موسی صدر وآیت الله سید فضل الله (ره) به مبارزات خود ادامه دادند تا اینکه از طریق سفارت عراق در لبنان برای ایشان در منزل شهید سید موسی صدر احضاریه دادگاه بغداد امد. به این ترتیب بود که علامه عسکری (ره) – پس از این بیانیه دادگاه – به ایران هجرت نمودند.

۸. حمایت از انقلاب اسلامی در ایران

یکی از اهداف والای علامه عسکری (ره)، ایجاد حکومت اسلامی در ایران بود. لذا از زمان شروع این نهضت در سال ۱۳۴۲هـ.ش به رهبری امام حمینی (ره)، همواره جزو مدافعین وحامیان سرسخت این قیام بودند؛ بهترین گواه در اثبات این گفته، نامه ها و اعلامیه های ایشان در این باره است.

۱۰.تأسیس مجمع علمی اسلامی : علامه سید مرتضی العسکری (ره) باکمک عده ای از مومنین، تجار وقت وخیرین تصمیم به تاسیس مجمع علمی اسلامی جهت تألیف کتابهای درسی حوزه – در قالب جدید انها – وهمچنین تربیت مبلغان اندیشمند – ازمیان جوانان – برای ترویج عقاید اسلامی مکتب اهل بیت عصمت وطهارت (علیهم السلام) گرفتند. لذا به منظور برنامه ریزی صحیح درسی کتابهای حوزه خصوصا سطح اول دروس گروهی از اساتید حوزوی، زیر نظر ایشان به تدوین کتب درسی حوزه اقدام نمودند.

کتابهای حوزوی منتشر شده در مجمع علمی اسلامی به شرح ذیل است : –

۱ – تعلیم اللغه العربییه

۲ – الامثله وصرف میر

۳ – کتاب التصریف

۴ – کتاب الهدایه فی النحو

۵ – کتاب قواعد الاملاء

۶ – کتاب تهذیب البلاغه

۷ – کتاب المنطق و مناهج البحث العلمی

۸ – کتاب تهذیب شرح ابن عقیل

۹ – کتب تهذیب المغنی

۱۰ – کتاب منتخب حلیه المتقین

۱۱ – المنهج المتقترح للسنوات الاربع الاولی، بما یعادل البکالوریوس “لیسانس ” (برنامه آموزشی پیشنهادی چهار سال اول حوزه که معادل است با مدرک لیسانس).

علامه عسکری (ره) علاوه بر فعالیتهای علمی، از “مجمع علمی اسلامی” جهت کمک به خانوارهای معاودین (رانده شدگان) عراقی که حزب بعث انها را از عراق بیرون کرده بود استفاده نمود ودهها خانواده عراقی را تحت پوشش این موسسه خیریه قرار داد.

با این توجه می توان گفت که مهمترین فعالیت فرهنگی واجتماعی «مجمع علمی اسلامی» – در مرحله اول تاسیس – جمع اوری نسخ خطی کتابهای علوم اسلامی از تمام نقاط جهان وثبت انها، ودر مرحله بعد بررسی، تهذیب وتحقیق این کتابها توسط تیمی از علما ودانشمندان مسلط در علوم اسلامی، واماده سازی جهت چاپ وتوزیع ان نسخ خطی بود.

همچنین علامه عسکری (ره) قصد داشتند که کتابهای مذکور پس از انجام مراحل فوق، به منظور دسترسی طلاب حوزه وپویندگان راه حق وحقیقت، توسط سامانه “دیجیتال” ثبت شوند، که این امر هم اکنون توسط کتابخانه مرکزی دانشکده اصول الدین در حال انجام است.

۱۲. افتتاح دانشکده اصول الدین در ایران

به علت مبارزات سیاسی علامه سید مرتضی عسکری (ره) در بغداد، منجر به متوقف شدن فعالیت دانشکده اصول الدین در این شهر، توسط رژیم بعث متوقف شد؛ لذا راه اندازی مجدد این دانشکده، از آرزوهای دیرنه ایشان بود که سرانجام این امر مهم در دوران حیات علامه عسکری (ره) به دستور رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه ای (مدّ ظله العالی) در ایران تحقق یافت.

امام خامنه ای طی نامه ای که با دست خط مبارک خود مرقوم کردند، در خطاب به علامه عسکری (ره) چنین فرمود: –

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت علامه محقق آقای سید مرتضی عسکری(دام عزه)

السلام علیکم ورحمه الله و برکاته

امیدوارم که خدمات ثمربخشتان را در بازگشایی «دانشکده اصول الدین» پیگیری بفرمایید، تا با خواست خدای متعال، از آنجا دانشمندان و کارشناسانی محقق در علوم ومعارف قرآن و سیره وحدیث، فارغ التحصیل شوند.

و نیز از خدای سبحان مسئلت دارم که این دانشکده در راستای تلاش های علمی مخلصانه و مستمر شما، در نشر حقائق اسلام و برخوردار از روح علمی بی شائبه، وبه دور از تعصب وسطحی گرایی، در شهر مقدس قم وسایر واحد ها وشعب آن در دیگر جاها پایگذری شود.

از برادران ایمانی خود خواستاریم که شما را در این پروژه سودمند یاری کنند.

خداوند شما را در کارهای خیر موفق بدارد.

به این ترتیب بود که اولین شعبه دانشکده اصول الدین با هدف “گسترش آموزش علوم دینی، وتربیت متخصصان در این زمینه وهمچنین فراهم ساختن امکانات لازم به منظور ارتقای سطح علمی علاقمندان علوم دینی”، ابتدا در سال ۱۳۷۵ در استان قم تاسیس شد وبه تدریج شعبات دیگری در شهرهای تهران، دزفول و ساوه تاسیس گردید.

رحلت جانگداز علامه عسکری (ره)

سرانجام این شخصیت برجسته وعالم نستوه، پس از سالها تلاش وتألیف دهها کتاب به زبانهای فارسی وعربی، در تاریخ ۲۵ شهریور ماه ۱۳۸۶هـ ش برابر با ۴ رمضان ۱۴۲۸هـ ق، در سن ۹۶ سالگی به دیار باقی شتافت وپیکر مطهرش در جوار حرم حضرت معصومه (س)، به خاک سپرده شد.

روحش شاد ویادش گرامی باد!



تألیفات
فهرست کامل آثار علامه سید مرتضی عسکری(ره)

علامه سید مرتضی عسکری دارای تألیفات فراوانی به زبان های عربی و فارسی است. او افزون بر بررسی کتب شیعه با تکیه بر کتاب و سنت، احادیث و روایات اهل سنت و به قول علامه مکتب خلفا را نیز در آثار خود بررسی کرده است به گونه ای که این آثار مرجع و منبعی قابل اعتماد برای آنان به شمار می رود و کوشش های علامه برای مصون ماندن اسلام از تحریف، مورد تقدیر هر دو مکتب قرار گرفته است اکثر آثار علامه عسکری در کشورهای عربی بخصوص در مصر منتشر شده و مورد استقبال اسلام پژوهان قرار گرفته است. برخی از این آثار به انگلیسی، اردو، ایتالیایی روسی و… هم برگردانده شده است: نکته لطیف درخصوص سیره عملی آن بزرگوار اینکه علامه عسکری درطول حیات خودبرای هیچ کدام از آثارش حق التألیف نمی گرفت وبنای گرفتن هم نداشت.

آنچه در پی می آید فهرست کاملی از کتاب های آن فقید اسلام پژوه است که جهت اطلاع و پیگیری علاقه مندان آثار ایشان منتشر می شود

تألیفات فارسی:

۱- نقش ائمه در احیاء دین (۱۵ جزوه در دو مجلد)

این کتاب که تدوین درس های شفاهی علامه عسکری است بهترین نوشتار فارسی ایشان و راهی جدید در تبیین مسئله امامت می باشد. گفتنی است بخش هایی از این کتاب نیز با نام «دورالائمه فی احیاءالدین» به زبان عربی ترجمه شده است

۲- سرگذشت حدیث

۳- سقیفه

● تألیفات عربی:

۱ – الامراض الاجتماعیه و علاج ها

این کتاب اولین اثر مکتوب علامه می باشد که متأسفانه مفقود شده است.

۲- تعلیم الصلاه

۳- الاسطوره السبئیه (دوجلد )

این آخرین کتاب ایشان از سلسله بررسی ها و پالایش احادیث و سنت رسول خداست.

۴- سیره المعصومین الاربعه عشر و ام المؤمنین خدیجه.

۵- ولایه الامام علی فی الکتاب و السنه- ترجمه فارسی با عنوان ولایه علی(ع) در قرآن کریم و سنت پیامبر.

۶- افترائات و اکاذیب فی کتاب «لله ثم للتاریخ».

این نوشتار نقدی بر کتاب «لله ثم للتاریخ» تألیف یک سلفی تکفیری است. گفتنی است این سلفی با نامی دروغین به نشر این کتاب پر از دروغ و تهمت پرداخته است.

۷- خمسون و مأه صحابی مختلق (سه جلد)

ترجمه فارسی این کتاب با نام یکصد و پنجاه صحابی ساختگی در سه جلد منتشر شده است. شایان ذکر است کتاب ادیان آسمانی و مسئله تحریف نیز ترجمه ای ازاین کتاب ارزشمند می باشد.

۸- عبدالله بن سبا و اساطیر اخری (دوجلد)

این کتاب با نام عبدالله بن سبا و دیگر افسانه های تاریخی در سه جلد به فارسی ترجمه شده است. کتاب حاضر به زبان های انگلیسی، ترکی و اردو نیز ترجمه شده است.

۹- احادیث ام المؤمنین عائشه؛ ترجمه فارسی با نام نقش عایشه در تاریخ اسلام.

۱۰- القرآن الکریم و روایات المدرستین (سه جلد)

این کتاب یکی از مهم ترین کتابها در زمینه تاریخ قرآن و علوم قرآنی است.

۱۱ – عقائد الاسلام من القرآن الکریم (دو جلد) ترجمه فارسی: عقاید اسلام در قرآن (سه جلد)

این کتاب راهی نوین در تبیین عقاید اسلام است

قیام الائمه باحیاء السنه

۱۲- این کتاب ترجمه عربی کتاب نقش ائمه در احیای دین است که توسط علامه عسکری ترجمه شده ولی نیمه کاره مانده است.

۱۳- معالم المدرستین

این کتاب تکمیل شده کتاب دوجلدی مقدمه «مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول» است. مجموعه این کتاب با عنوان «دو مکتب» و نیز بخشی از آن با نام «در راه وحدت» ترجمه شده است.

۱۴- مع ابی الفتوح التلیدی فی کتابه: «الانوار الباهره»

این نوشتار نقدی بر کتاب «الانوار الباهره» تألیف یک سلفی است.

۱۵- مع الدکتور الوردی فی کتابه «وعاظ السلاطین» (جلداول)

این نوشتار نقدی بر کتاب «وعاظ السلاطین» تألیف یک روشنفکر لائیک است.

۱۶- طب الرضا(ع)

این کتاب تحقیقی است پیرامون نامه حضرت امام رضا(ع) به مأمون به همراه مقدمه ای مشتمل بر شرح احوالات آن حضرت.

۱۷- مصطلحات اسلامیه

در این رساله، اصطلاحات اساسی همانند اسلام، اله، رب و… مورد بررسی قرار گرفته و روش نوینی است در شناخت اسلام.

۱۸- مصطلحات قرآنیه

در این رساله اصطلاحات اساسی قرآن همانند قرائت و مصحف مورد بررسی قرار گرفته است.

۱۹- صلاه ابی بکر- ترجمه فارسی با عنوان آخرین نماز پیامبر

۲۰- حدیث الکساء- ترجمه فارسی با عنوان حدیث کسا در کتب خلفا و اهل بیت(ع)

۲۱- علی مائده الکتاب و السنه (۷۱جلد)- ترجمه فارسی باعنوان «بر گستره کتاب و سنت» به شرح ذیل: (برخی از عناوین ذیل علاوه بر فارسی به زبان های دیگر نیز ترجمه شده است)

▪ البکاء علی المیت- ترجمه فارسی باعنوان گریه بر میت از سنت های رسول خداست.

▪ الاحتفال بذکری الانبیاء و عباد الله الصالحین- ترجمه فارسی باعنوان بزرگداشت یاد انبیاء و بندگان صالح خدا.

▪ من سنن النبی الصلوات علی محمد و آل محمد(ص)- ترجمه فارسی باعنوان صلوات بر محمد و آل محمد از سنت های رسول خداست.

▪ الصحابی و عدالته- ترجمه فارسی باعنوان عدالت و صحابه.

▪ آیه التطهیر فی مصادر الفریقین- ترجمه فارسی با عنوان آیت تطهیر در کتب دو مکتب

▪ یکون لهذه الامه اثنا عشر قیما- ترجمه فارسی باعنوان امامان این امت دوازده نفرند.

▪ المصحف فی الروایات والاثار- ترجمه فارسی باعنوان مصحف در روایات و اخبار.

▪ البداء- ترجمه فارسی باعنوان بداء یا محو و اثبات الهی.

▪ الزواج الموقت فی الاسلام- ترجمه فارسی با عنوان ازدواج موقت در اسلام

▪ دراسه حول الجبر و التفویض و القضاء و القدر- ترجمه فارسی باعنوان جبر، تفویض، اختیار، قضا و قدر.

▪ عصمه الانبیاء والرسل- ترجمه فارسی باعنوان عصمت انبیاء و رسولان.

▪ البناء علی قبور الانبیاء و الاولیاء و اتخاذها مساجد و اماکن للعباده- ترجمه فارسی با عنوان حکم بازسازی قبور انبیاء و اولیاء و عبادت در آنها.

▪ التوسل بالنبی(ص) و التبرک بآثاره- ترجمه فارسی باعنوان توسل به پیامبر خدا و تبرک به آثار ایشان

▪ صفات الله جل جلاله- ترجمه فارسی باعنوان صفات خداوند جلیل در دو مکتب

▪ شیعه اهل البیت(ع)- ترجمه فارسی باعنوان شیعیان اهل بیت پیامبر

▪ من تاریخ الحدیث- ترجمه فارسی باعنوان تاریخ حدیث پیامبر

▪ علی فی القرآن- ترجمه فارسی باعنوان امام علی(ع) در قرآن (لازم به ذکر است این ترجمه در دانشنامه امام علی(ع) چاپ شد )